Reactie Chemelot op RIVM Gezondheidsonderzoek

Het RIVM deed in 2025 een verkennend gezondheidsonderzoek op basis van beschikbare gegevens.
In die data ziet het RIVM geen patroon dat ziekten structureel vaker voorkomen rond Chemelot dan elders.

Het RIVM signaleert wel aandachtspunten en heeft een aantal aanbevelingen rondom o.a. ervaren geluid‑ en geurhinder, en blootstelling aan meerdere stoffen tegelijk (cumulatie).  Zie hiervoor de link naar het RIVM rapport en naar de toelichting die het RIVM tijdens de Omgevingsdialoog op 4 februari 2026 heeft gegeven.

Dat het RIVM in de beschikbare gezondheidsdata geen patroon ziet, betekent niet dat luchtkwaliteit geen aandacht vraagt. In algemene zin voldoet de regio Limburg aan EU‑normen maar niet altijd aan de advieswaarden van de Wereld gezondheidsorganisatie (WHO). WHO‑advieswaarden zijn strenger en worden, net als op veel andere plekken in Nederland, soms overschreden.

WHO advieswaarden zijn bedoeld als ambitieus gezondheidskundig richtpunt voor verdere verbetering, ook wanneer aan EU-normen wordt voldaan. Luchtkwaliteit wordt beïnvloed door vele factoren: verkeer, landbouw, industrie, woningbouw etc. Ook Chemelot heeft daarin een bijdrage zoals het RIVM heeft beoordeeld.

Terwijl het RIVM dus concludeert dat er geen patroon is dat ziekten structureel vaker voorkomen rond Chemelot dan elders, kopt Dagblad de Limburger op vrijdag 20 februari 2026 dat het risico op kanker rondom Chemelot veel groter is dan gedacht.

Deze kop is naar onze mening misleidend. Het is belangrijk om te benadrukken dat de cijfers waar het artikel naar verwijst niet ‘hoger zijn dan gedacht’. Deze waarden zijn niet nieuw: ze worden al jaren gebruikt in alle officiële onderzoeken en berekeningen van het RIVM, in de immissiemetingen van de Omgevingsdienst Zuid‑Limburg en in de emissierapportages die bedrijven wettelijk moeten aanleveren. Het zijn dezelfde gegevens waarop vergunningen, naleving en risicobeoordelingen gebaseerd zijn.

De verwarring ontstaat doordat in het artikel emissies, immissies en modelberekeningen door elkaar worden gepresenteerd. Daardoor ontstaat het beeld dat er ‘plotseling hogere cijfers’ zouden zijn, terwijl het in werkelijkheid gaat om bestaande, bekende waarden die altijd al onderdeel waren van de reguliere beoordeling van luchtkwaliteit en gezondheid. Er zijn dus geen nieuwe of onverwachte verhogingen vastgesteld — het gaat om dezelfde cijfers die al jaren openbaar en gebruikt zijn.

Graag leggen we uit hoe emissies en immissies worden bepaald en waarom verschillen kunnen ontstaan.

1. Hoe meten en berekenen we emissies en immissies?

Emissies (brondata) – wettelijk verplicht

Op Chemelot hebben bedrijven een wettelijke plicht om de luchtemissies te registreren en te rapporteren. Dat gebeurt via Emissieregistratie  middels ‘European Pollutant Release and Transfer Register’ (E-PRTR) volgens landelijke en Europese wetgeving. Daarnaast is het sinds 1 januari 2025  verplicht om gegevens over de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) aan te leveren in een nationale ZZS-emissiedatabase.

• Deze  rapportages worden gedaan op basis van bronmetingen (afhankelijk van stof & installatie) en
• Berekeningen wanneer meten technisch niet altijd mogelijk is

Deze rapportages worden jaarlijks gecontroleerd door de overheid en vormen de officiële dataset waarop vergunningen, naleving en beleid gebaseerd zijn.

Immissies (luchtkwaliteit)

Waar emissies vertellen wat een installatie uitstoot via bijvoorbeeld een hoge schoorsteen, laten immissies zien wat de luchtkwaliteit in de leefomgeving is .

Er bestaat geen wettelijke verplichting om immissiestations te plaatsen. De Omgevingsdienst Zuid Limburg meet immissies in de omgeving van Chemelot op station Vouershof en Lindenheuvel (Asterstraat), een bovenwettelijke maatregel, die wij van harte ondersteunen omdat we transparantie belangrijk vinden.

Het RIVM maakt in haar onderzoek gebruik van meetdata van deze immissiestations en maakt ook gebruik van rekenmodellen voor luchtkwaliteit, waarin emissies, gemiddelde windsnelheid, verspreiding en achtergrondwaarden worden gecombineerd.

2. Wat is het verschil tussen emissies en immissies?

Het zijn dus twee totaal verschillende manieren van kijken naar dezelfde stof: één bij de bron, één in de omgeving.

Verschillende manieren van meten

Emissies

• Dit zijn metingen of berekeningen van wat er uit een bron komt, bijvoorbeeld uit een schoorsteen op Chemelot.

Immissies

• Dit zijn metingen van hoeveel stof er in de lucht zit in de omgeving.
• Deze waarden worden beïnvloed door wind, afstand tot de bron, verkeer en andere bedrijven of activiteiten in de buurt van een meetstation — dus niet alleen door Chemelot.

Windrichting & momenten waarop gemeten wordt

Hoe een meetstation werkt:

• Het meet wat er op die plek in de lucht aanwezig is. Dat kan komen van Chemelot, maar ook van bijvoorbeeld voorbijrijdende vrachtwagens.
• De windrichting heeft veel invloed op wat het meetstation registreert.
• Het station meet meerdere keren per uur en maakt daar vervolgens een gemiddeld uurcijfer van.
• Ook hier worden berekeningen gebruikt, omdat het meetstation niet elke seconde meet.

Modellen:

• Rekenen met gemiddelde windsnelheden en hoe stoffen zich gedurende het jaar verspreiden.
   

3. Optellen van zeer gevaarlijke stoffen (proef van het RIVM)

In het artikel wordt gesproken over het optellen van bepaalde stoffen. Daarbij is het belangrijk om te weten:

• Dit is géén standaardmethode. Het RIVM wil testen of deze methode eventueel geschikt is om in de toekomst in heel Nederland te gebruiken.
• De proef bij Chemelot is bedoeld om te onderzoeken of deze methode goed werkt en omdat er bij Chemelot meetstations staan
• Het is nog niet duidelijk of deze manier van berekenen later in heel Nederland gebruikt gaat worden.
• Ook als we de hoogste beschikbare meetwaarden gebruiken, blijven we onder de gezondheidsgrenzen die gelden.
• Als waarden van meetstations worden opgeteld, kan de grens soms wél worden overschreden. Dat betekent nog niet dat er echt een hoger gezondheidsrisico is. Daar is extra onderzoek voor nodig.

Samenvatting

• Voor Chemelot is een veilige, gezonde leefomgeving voor haar medewerkers en omwonenden absolute topprioriteit
• Uit eigen registraties, registraties en berekeningen van het RIVM én metingen van de Omgevingsdienst Zuid Limburg blijkt dat Chemelot voor wat betreft emissies van ZZS-en onder de wettelijke veiligheidsgrenzen blijft
• Wij zetten ons in en investeren jaarlijks in verdere reductie van emissies en stoten sinds het basisjaar 1990 al ruim minder gevaarlijke stoffen uit (de CO2 uitstoot is bijvoorbeeld met 50% verminderd)
• Wij communiceren onze emissies transparant en staan open voor additionele manieren (metingen) om emissies in kaart te brengen. Chemelot behoort tot de best gemeten chemieclusters in Nederland